Op 14 juli zijn zes arbeiders om het leven gekomen bij de brand op de renovatiewerf van het Oxy-gebouw aan het De Brouckèreplein in Brussel. Er loopt een onderzoek om de oorzaken van dit ongeval vast te stellen. Maar deze tragedie is in werkelijkheid slechts het topje van de ijsberg.
Elk jaar komen arbeiders om het leven tijdens het uitoefenen van hun beroep en alleen al in 2024 zijn er in België 45 van hen op hun werkplek overleden. Anderen raken ernstig gewond of zien hun gezondheid geleidelijk aan aangetast door het hoge werktempo, repetitieve handelingen, zware werktijden, giftige stoffen, enz.
In 2024 registreerde Fedris (het federaal agentschap voor beroepsrisico’s) 83.800 ongevallen die leidden tot minstens één dag arbeidsongeschiktheid in de overheid- en privésector. Daaronder waren 4.900 ernstige ongevallen die arbeidsongeschiktheid veroorzaakten variërend van 6 maanden tot blijvende invaliditeit. En dan hebben we het nog niet eens over alle gevallen waarin de baas druk uitoefent om het ongeval niet te melden! Toch wordt ons steeds weer verteld dat het aantal arbeidsongevallen afneemt.
Om als arbeidsongeval te worden erkend, moet er doorgaans sprake zijn van een plotselinge gebeurtenis: een val, een botsing, een brand of een machine die verwondingen veroorzaakt. De arbeider wiens pezen zijn versleten door duizenden herhaalde bewegingen, de werkster die uitgeput is door een ondraaglijke werkdruk of de werker die kanker ontwikkelt na jarenlange blootstelling aan giftige stoffen, vallen niet onder de categorie ‘arbeidsongeval’; slechts enkele gevallen worden aangemerkt als ‘beroepsziekte’.
Toch wordt de gezondheid van werkers wel degelijk in gevaar gebracht. In 2024 had 79 % van de Belgische werkers last gehad van minstens één musculoskeletale aandoening. Het percentage werkers dat van mening is dat hun werk hun gezondheid of veiligheid in gevaar brengt, is gestegen van 22,2 % in 2010 tot 29,7 % in 2024. En dan hebben we het nog niet eens over mentale uitputting, waardoor het aantal burn-outs tussen 2019 en 2024 is verdubbeld.
Al dit geweld – of het nu gaat om een brand op de bouwplaats in Oxy of om de slijtage van het lichaam op het werk – komt voort uit het kapitalistische systeem, waarin de grote bazen de uitbuiting opvoeren en de veiligheid verwaarlozen om meer winst te maken.