Een begroting voor de grote bazen

Op maandag 24 november, aan het begin van de driedaagse staking, kondigde de regering van Arizona een akkoord aan over de begroting voor 2026: 9,2 miljard bezuinigingen tegen 2029.

De timing is duidelijk: na maanden van uitstel is het bekendmaken van deze begroting op de dag van de staking een klap in het gezicht van de vakbonden. Maar het ergste is de inhoud van het begrotingsakkoord, dat de hele arbeidswereld zal verarmen.

Minachting en druk tegen de zieken en de dokters

Een van de belangrijkste maatregelen is gericht op langdurig zieken. De regering beweert 100.000 mensen weer aan het werk te kunnen krijgen door de druk op zowel artsen als patiënten op te voeren.

Er komen meer controles door ‘werkcoördinatoren’ en ‘adviesartsen’, de erkenning van invaliditeit wordt in de tijd beperkt, de duur van de certificaten wordt verkort (3 weken voor het eerste, 3 maanden voor het eerste jaar), er komen sancties voor gemiste afspraken, artsen moeten een rapport opstellen waarin ze aangeven waartoe de werker nog in staat is, enz.

Ook de ziekenfondsen zullen onder druk komen te staan: hun financiering zal voortaan afhangen van hun ‘doeltreffendheid’ om zieken weer aan het werk te krijgen.

En de regering maakt van de gelegenheid gebruik om het patronaat een gunst te bewijzen! De premie voor bazen die personen met een arbeidsongeschiktheid (voor minimaal drie maanden) in dienst nemen, wordt verhoogd. En hoewel de voorwaarden voor de betaling van ziekteverlof nog niet helemaal duidelijk zijn, voorziet de regering in wijzigingen om de patronale bijdragen te verlagen.

Verlagingen van lonen, pensioenen en uitkeringen

De indexering wordt nu beperkt voor lonen boven € 4.000 bruto. Alleen het deel tot dat bedrag wordt geïndexeerd. De regering doet geloven dat de maatregel alleen gevolgen heeft voor hoge lonen. Dat is niet waar. Een brutosalaris van € 4.000 is het loon van nachtarbeiders, technici, verpleegkundigen, bedienden, enz. In veel gezinnen verdient de ene ouder iets meer en de andere iets minder dan dit bedrag. Het zijn deze huishoudens die aan koopkracht zullen inboeten. De verliezen zijn enorm: een leraar zal bijvoorbeeld gemiddeld 19.000 euro bruto verliezen tijdens zijn loopbaan, en een nachtwerker 47.000 euro!

Bovendien zal ook de indexering van uitkeringen en pensioenen worden geplafonneerd, maar ditmaal met een drempel van 2.000 euro bruto.

En in tegenstelling tot wat de regering doet geloven, zal het geld dat door deze plafonnering van de indexering wordt bespaard, nooit terechtkomen in de zakken van werkers met lagere lonen. Integendeel: door de iets hogere dan gemiddelde lonen te verlagen, wordt er neerwaartse druk uitgeoefend op alle lonen!

Wat de kapitalisten betreft, want dat is een van de belangrijkste doelstellingen van de maatregel, zij verdienen veel geld omdat deze plafonnering van de indexering een daling van de sociale bijdragen met zich meebrengt. Bart De Wever erkent dit zelf: “De lastenverlaging die we doorvoeren op arbeid [de sociale bijdragen dus] is meer dan drie keer groter dan de extra inkomsten die we halen uit de btw-hervorming.”

Stijging van de verbruiksbelastingen

Een derde reeks maatregelen betreft diverse verhogingen van belastingen of accijnzen. Voor verschillende producten zal de btw worden verhoogd van 6% naar 12%.

Het gaat om afhaalmaaltijden, recreatieve activiteiten (bioscoop, concerten, enz.), maar ook bijvoorbeeld sportabonnementen. Al deze verhogingen zullen door winkeliers en sport- of recreatiecentra aan de consument worden doorberekend. Voor pakketten buiten de EU zal een belasting van twee euro worden geheven.

In België, waar de meeste huurders hun woning met gas verwarmen en daar geen controle over hebben, zullen de accijnzen op aardgas stijgen tot “het equivalent van een btw-tarief van 12%” in 2029.

De toon van de begroting komt ook tot uiting in de reacties van de regering op de kritiek.

Op de bezorgdheid van handelaars over een daling van de vraag als gevolg van de btw-verhoging antwoordt de regering dat deze wordt gecompenseerd door een “uitgebreider gebruik van flexi-jobs tot 18.000 euro”. Met andere woorden, de bevolking moet betalen als werkers en als consumenten!

Allemaal getroffen

In wezen is deze begroting gebaseerd op een oud recept: pogingen om werkers te verdelen in ‘zieken’, ‘te duur’, ‘te geïndexeerd’ of ‘bevoorrecht’. Maar als we naar de maatregelen kijken, wordt iedereen getroffen… behalve de kapitalisten!